{"id":145,"date":"2026-09-08T06:44:32","date_gmt":"2026-09-08T06:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/nextav.pl\/naglosnienie-auli-opis-przedmiotu-zamowienia\/"},"modified":"2026-09-08T06:44:32","modified_gmt":"2026-09-08T06:44:32","slug":"naglosnienie-auli-opis-przedmiotu-zamowienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nextav.pl\/en\/naglosnienie-auli-opis-przedmiotu-zamowienia\/","title":{"rendered":"Nag\u0142o\u015bnienie auli w opisie przedmiotu zam\u00f3wienia: dlaczego waty nie opisuj\u0105 niczego"},"content":{"rendered":"

Wrzesie\u0144 to w post\u0119powaniach czas auli i sal wyk\u0142adowych. Zapis, od kt\u00f3rego zaczyna si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, brzmi mniej wi\u0119cej tak: \u201esystem nag\u0142o\u015bnienia o mocy min. 2 x 500 W, kolumny g\u0142o\u015bnikowe 2 szt., mikrofon bezprzewodowy 2 szt.\u201d. W ostatnich tygodniach trafili\u015bmy na kilka takich naraz, przy okazji remont\u00f3w wyka\u0144czanych na rozpocz\u0119cie roku. Ten opis spe\u0142nia zestaw, przy kt\u00f3rym w ostatnim rz\u0119dzie nie da si\u0119 zrozumie\u0107 wyk\u0142adu, i spe\u0142nia go tak samo zestaw, przy kt\u00f3rym da si\u0119 bez wysi\u0142ku. Obie oferty s\u0105 formalnie poprawne, a r\u00f3\u017cnica w cenie bywa kilkukrotna.<\/p>

Nag\u0142o\u015bnienia auli nie kupuje si\u0119 na g\u0142o\u015bno\u015b\u0107. Kupuje si\u0119 je na zrozumia\u0142o\u015b\u0107 mowy, a te dwie wielko\u015bci potrafi\u0105 i\u015b\u0107 w przeciwne strony.<\/strong> W sali z d\u0142ugim pog\u0142osem wi\u0119ksza moc dok\u0142ada energii przede wszystkim do pola pog\u0142osowego, czyli do tego, co wraca od \u015bcian z op\u00f3\u017anieniem. G\u0142o\u015bniej robi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie tam, gdzie mowa si\u0119 rozmywa. M\u00f3wca jest lepiej s\u0142yszalny i gorzej zrozumia\u0142y, a u\u017cytkownicy opisuj\u0105 to zwykle zdaniem \u201es\u0142ycha\u0107, ale nie wiadomo co\u201d.<\/p>

Wat opisuje wzmacniacz, a nie sal\u0119<\/h2>

Moc znamionowa m\u00f3wi, ile wzmacniacz odda do obci\u0105\u017cenia przy okre\u015blonym zniekszta\u0142ceniu. O poziomie d\u017awi\u0119ku na widowni nie m\u00f3wi nic, bo mi\u0119dzy jednym a drugim stoi zestaw g\u0142o\u015bnikowy i jego skuteczno\u015b\u0107, czyli poziom ci\u015bnienia akustycznego uzyskiwany z jednego wata w odleg\u0142o\u015bci metra. Rozrzut tego parametru mi\u0119dzy konstrukcjami z jednej p\u00f3\u0142ki cenowej si\u0119ga 6 do 10 dB. Przy tym samym wzmacniaczu jest to r\u00f3\u017cnica s\u0142yszalna jak kilkukrotna zmiana mocy.<\/p>

Do skuteczno\u015bci dochodzi charakterystyka kierunkowa. Zestaw o szerokim k\u0105cie pokrycia wysy\u0142a spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 energii w \u015bciany boczne i w sufit, a zestaw kolumnowy o w\u0105skiej wi\u0105zce w pionie kieruje j\u0105 na rz\u0119dy s\u0142uchaczy. W sali o tej samej kubaturze druga konstrukcja daje wy\u017csz\u0105 zrozumia\u0142o\u015b\u0107 przy ni\u017cszej mocy. Pr\u00f3g mocy wpisany do opisu przedmiotu zam\u00f3wienia nie rozr\u00f3\u017cnia tych przypadk\u00f3w, wi\u0119c nie odrzuca \u017cadnej oferty. Dzia\u0142a tu ten sam mechanizm, kt\u00f3ry opisywali\u015bmy przy jasno\u015bci projektor\u00f3w: liczba bez warunku pomiaru<\/a> nie jest jeszcze wymaganiem.<\/p>

Liczba, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 zapisa\u0107 i sprawdzi\u0107 przy odbiorze<\/h2>

Zrozumia\u0142o\u015b\u0107 mowy ma w\u0142asny, znormalizowany miernik: wska\u017anik transmisji mowy STI, opisany w PN-EN IEC 60268-16. Przyjmuje warto\u015bci od 0 do 1 i mierzy si\u0119 go tam, gdzie siedz\u0105 ludzie, a nie przy stole realizatora. Dla sal wyk\u0142adowych sensownym progiem jest 0,60. Dla por\u00f3wnania: systemy d\u017awi\u0119kowe ostrzegawcze maj\u0105 w normie pr\u00f3g 0,50, a to jest poziom, przy kt\u00f3rym da si\u0119 zrozumie\u0107 komunikat ewakuacyjny, nie godzinny wyk\u0142ad.<\/p>

Zalet\u0105 STI jest to, \u017ce da si\u0119 go zmierzy\u0107 przy odbiorze. Wymaganie zapisane jako warto\u015b\u0107 progowa, lista punkt\u00f3w pomiarowych i moment pomiaru zamienia sp\u00f3r o wra\u017cenia w protok\u00f3\u0142. Bez tego odbi\u00f3r sprowadza si\u0119 do zdania \u201es\u0142ycha\u0107 nas\u201d, wypowiedzianego przez osob\u0119 stoj\u0105c\u0105 trzy metry od g\u0142o\u015bnika.<\/p>

parametr<\/th>co opisuje<\/th>jak to zapisa\u0107 w OPZ<\/th><\/tr><\/thead>
STI wg PN-EN IEC 60268-16<\/td>zrozumia\u0142o\u015b\u0107 mowy w konkretnym miejscu widowni, w akustyce, jak\u0105 sala faktycznie ma<\/td>warto\u015b\u0107 progowa, liczba i rozmieszczenie punkt\u00f3w pomiarowych, protok\u00f3\u0142 jako warunek odbioru<\/td><\/tr>
r\u00f3wnomierno\u015b\u0107 pokrycia<\/td>r\u00f3\u017cnica poziomu d\u017awi\u0119ku mi\u0119dzy najg\u0142o\u015bniejszym a najcichszym miejscem na widowni<\/td>dopuszczalny rozrzut w decybelach, w pa\u015bmie mowy<\/td><\/tr>
zapas wzmocnienia przed sprz\u0119\u017ceniem<\/td>o ile mo\u017cna podnie\u015b\u0107 wzmocnienie mikrofonu, zanim system zacznie gwizda\u0107<\/td>warto\u015b\u0107 minimalna przy mikrofonie w po\u0142o\u017ceniu roboczym, sprawdzana przy odbiorze<\/td><\/tr>
poziom t\u0142a w sali<\/td>ha\u0142as wentylacji i instalacji, od kt\u00f3rego zale\u017cy, ile zrozumia\u0142o\u015bci w og\u00f3le zostaje<\/td>wynik pomiaru podany jako dane wej\u015bciowe, nie jako wymaganie wobec dostawcy nag\u0142o\u015bnienia<\/td><\/tr>
skuteczno\u015b\u0107 zestawu g\u0142o\u015bnikowego<\/td>ile poziomu d\u017awi\u0119ku powstaje z jednego wata<\/td>warto\u015b\u0107 z karty katalogowej razem z warunkiem pomiaru, zamiast progu mocy wzmacniacza<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>

Sala jest cz\u0119\u015bci\u0105 systemu i trzeba opisa\u0107 j\u0105 razem z nim<\/h2>

Czas pog\u0142osu decyduje o tym, jaki wynik STI jest w danej sali w og\u00f3le osi\u0105galny. W auli z twardymi \u015bcianami i szklan\u0105 fasad\u0105 czas pog\u0142osu potrafi przekroczy\u0107 dwie sekundy. \u017baden zestaw g\u0142o\u015bnikowy nie doprowadzi takiego wn\u0119trza do 0,60, dop\u00f3ki nie zmieni si\u0119 jego akustyka. Wymagania dotycz\u0105ce warunk\u00f3w pog\u0142osowych i zrozumia\u0142o\u015bci mowy w pomieszczeniach budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, w tym w salach dydaktycznych, s\u0105 w PN-B-02151-4.<\/p>

Z tego wynika rozwidlenie, kt\u00f3re trzeba rozstrzygn\u0105\u0107 przed publikacj\u0105, a nie przy odbiorze. Albo akustyka sali jest stanem zastanym i wtedy zamawiaj\u0105cy podaje zmierzony czas pog\u0142osu jako dane wej\u015bciowe, a wymaganie STI dobiera do tego stanu. Albo adaptacja akustyczna wchodzi w zakres zam\u00f3wienia i wtedy za wynik ko\u0144cowy odpowiada wykonawca. Trzecia droga, czyli ostry pr\u00f3g STI bez powiedzenia, w jakiej sali ma by\u0107 osi\u0105gni\u0119ty, ko\u0144czy si\u0119 sporem, w kt\u00f3rym obie strony maj\u0105 racj\u0119.<\/p>

Mikrofony bezprzewodowe, czyli zakres pracy zamiast liczby sztuk<\/h2>

Pasmo 694 do 790 MHz, przez lata podstawowe dla mikrofon\u00f3w bezprzewodowych, zosta\u0142o przeznaczone dla sieci kom\u00f3rkowych. Sprz\u0119t kupiony wcze\u015bniej i pracuj\u0105cy w tym zakresie nie sta\u0142 si\u0119 gorszy technicznie, tylko przesta\u0142 mie\u0107 gdzie pracowa\u0107. Dzi\u015b podstawowym zakresem jest 470 do 694 MHz, dzielone z naziemn\u0105 telewizj\u0105 cyfrow\u0105, wi\u0119c liczba kana\u0142\u00f3w wolnych w konkretnym budynku zale\u017cy od lokalizacji.<\/p>

Cz\u0119\u015bci zakres\u00f3w wolno u\u017cywa\u0107 bez pozwolenia radiowego, na warunkach z rozporz\u0105dzenia Ministra Cyfryzacji z 9 lutego 2022 r. w sprawie urz\u0105dze\u0144 radiowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane bez pozwolenia. Reszta wymaga pozwolenia wydawanego przez Urz\u0105d Komunikacji Elektronicznej. Zapis \u201emikrofon bezprzewodowy 2 szt.\u201d nie rozstrzyga ani zakresu pracy, ani tego, kto za\u0142atwia formalno\u015bci. Je\u017celi w tym samym budynku pracuje ju\u017c zestaw w sali obok, dochodzi koordynacja cz\u0119stotliwo\u015bci, o kt\u00f3rej nikt nie my\u015bli do dnia, w kt\u00f3rym oba systemy zaczynaj\u0105 sobie przeszkadza\u0107.<\/p>

P\u0119tla indukcyjna nie jest dodatkiem do oferty<\/h2>

Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dost\u0119pno\u015bci osobom ze szczeg\u00f3lnymi potrzebami wymienia w art. 6 pkt 3 lit. b instalacj\u0119 urz\u0105dze\u0144 do obs\u0142ugi os\u00f3b s\u0142abos\u0142ysz\u0105cych, w szczeg\u00f3lno\u015bci p\u0119tli indukcyjnych i system\u00f3w FM. Dla podmiotu publicznego jest to wymaganie ustawowe, nie element podnosz\u0105cy komfort. W post\u0119powaniach na nag\u0142o\u015bnienie auli bywa mimo to pomijane i wraca dwa lata p\u00f3\u017aniej, kiedy trzeba naruszy\u0107 wyko\u0144czon\u0105 pod\u0142og\u0119 albo powiesi\u0107 p\u0119tl\u0119 na widoku.<\/p>

P\u0119tla ma w\u0142asny parametr odbiorowy. PN-EN 60118-4 okre\u015bla nat\u0119\u017cenie pola magnetycznego 400 mA\/m dla sygna\u0142u odniesienia, z tolerancj\u0105 \u00b13 dB w pa\u015bmie przenoszenia, mierzone w obszarze pokrycia na wysoko\u015bci ucha siedz\u0105cego s\u0142uchacza. Zbrojenie stropu i konstrukcje stalowe t\u0142umi\u0105 pole nier\u00f3wnomiernie, wi\u0119c jedynym dowodem, \u017ce p\u0119tla dzia\u0142a na ca\u0142ej widowni, jest pomiar po monta\u017cu.<\/p>

Wsp\u00f3lny mianownik tych pi\u0119ciu rzeczy jest taki, \u017ce ka\u017cd\u0105 da si\u0119 sprawdzi\u0107 przy odbiorze i \u017cadnej nie da si\u0119 sprawdzi\u0107 z karty katalogowej. Opis oparty na mocy i liczbie sztuk przenosi ca\u0142e ryzyko na moment, w kt\u00f3rym sala jest gotowa, sprz\u0119t zamontowany, a jedyn\u0105 drog\u0105 naprawy zostaje aneks. Opis oparty na wynikach pomiaru zostawia to ryzyko po stronie wykonawcy, kt\u00f3ry je wyceni\u0142.<\/p>

Co z tego wpisa\u0107 do opisu przedmiotu zam\u00f3wienia<\/h2>
  1. Wska\u017anik STI nie ni\u017cszy ni\u017c 0,60 wg PN-EN IEC 60268-16, mierzony w co najmniej o\u015bmiu punktach na widowni, w tym w ostatnim rz\u0119dzie i przy skrajnych bokach, po zako\u0144czeniu prac wyko\u0144czeniowych. Protok\u00f3\u0142 pomiarowy jako warunek odbioru.<\/li>
  2. R\u00f3wnomierno\u015b\u0107 pokrycia: r\u00f3\u017cnica poziomu ci\u015bnienia akustycznego mi\u0119dzy punktami pomiarowymi nie wi\u0119ksza ni\u017c 3 dB w pa\u015bmie mowy.<\/li>
  3. Czas pog\u0142osu sali podany jako dane wej\u015bciowe z pomiaru albo adaptacja akustyczna uj\u0119ta w zakresie zam\u00f3wienia, z odniesieniem do PN-B-02151-4.<\/li>
  4. Skuteczno\u015b\u0107 i charakterystyka kierunkowa zestaw\u00f3w g\u0142o\u015bnikowych podane z warunkiem pomiaru, zamiast progu mocy wzmacniacza.<\/li>
  5. Liczba tor\u00f3w bezprzewodowych pracuj\u0105cych jednocze\u015bnie, zakres pracy nadajnik\u00f3w oraz o\u015bwiadczenie, czy urz\u0105dzenia wymagaj\u0105 pozwolenia radiowego i kto je uzyskuje.<\/li>
  6. P\u0119tla indukcyjna wg PN-EN 60118-4, nat\u0119\u017cenie pola 400 mA\/m z tolerancj\u0105 \u00b13 dB, pomiar w obszarze pokrycia na wysoko\u015bci 1,2 m, protok\u00f3\u0142 jako warunek odbioru.<\/li>
  7. Protok\u00f3\u0142 z uruchomienia z zapisanymi nastawami procesora d\u017awi\u0119ku, przekazany zamawiaj\u0105cemu razem z has\u0142ami dost\u0119powymi do konfiguracji.<\/li>
  8. Szkolenie obs\u0142ugi w zakresie zam\u00f3wienia, z podan\u0105 liczb\u0105 godzin i liczb\u0105 os\u00f3b.<\/li>
  9. Pomiary odbiorowe wykonuje wykonawca na w\u0142asny koszt, w obecno\u015bci przedstawiciela zamawiaj\u0105cego.<\/li><\/ol>

    Opisanie nag\u0142o\u015bnienia auli jest trudne z powodu, kt\u00f3ry nie ma nic wsp\u00f3lnego z brakiem staranno\u015bci. Instytucja ma kompetencje w swojej dziedzinie i \u017cadnego powodu, \u017ceby mie\u0107 je w akustyce. Osoba pisz\u0105ca opis dostaje zwykle dwie karty katalogowe od dostawc\u00f3w i termin, a normy, na kt\u00f3re trzeba si\u0119 powo\u0142a\u0107, nie le\u017c\u0105 na wierzchu.<\/p>

    Ch\u0119tnie przejrzymy projekt opisu przedmiotu zam\u00f3wienia, zanim trafi do publikacji, i wska\u017cemy miejsca, w kt\u00f3rych zapis nie odrzuca \u017cadnej oferty albo odrzuca wszystkie poza jedn\u0105. Projekt i dokumentacj\u0119 traktujemy jako osobn\u0105, p\u0142atn\u0105 us\u0142ug\u0119, kt\u00f3ra dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy sprz\u0119t kupuj\u0105 Pa\u0144stwo u kogo innego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u201eSystem nag\u0142o\u015bnienia o mocy min. 2 x 500 W\u201d nie m\u00f3wi nic o tym, czy w ostatnim rz\u0119dzie b\u0119dzie s\u0142ycha\u0107 wyk\u0142ad. Rozbieramy parametry, kt\u00f3re opisuj\u0105 zrozumia\u0142o\u015b\u0107 mowy w auli, i pokazujemy, co z nich wpisa\u0107 do opisu przedmiotu zam\u00f3wienia.<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":146,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-projektowanie-systemow-av"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nextav.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}