We wrze\u015bniowych post\u0119powaniach wielkoformatowe ekrany LED przesta\u0142y by\u0107 ciekawostk\u0105. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni trafili\u015bmy na pi\u0119\u0107 takich zam\u00f3wie\u0144: sala konferencyjna w urz\u0119dzie, hol instytucji kultury, dwie sale wyk\u0142adowe i ekran zewn\u0119trzny przy obiekcie sportowym. Opisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 d\u0142ugo\u015bci\u0105, ale wraca w nich ten sam b\u0142\u0105d konstrukcyjny, kt\u00f3ry potrafi wywr\u00f3ci\u0107 ca\u0142e post\u0119powanie.<\/p>
W czterech na pi\u0119\u0107 opis\u00f3w wymiar ekranu, rozstaw pikseli i rozdzielczo\u015b\u0107 stoj\u0105 obok siebie jako trzy niezale\u017cne wymagania minimalne. \u015aciana LED nie ma rozdzielczo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wybiera si\u0119 z listy. Ma wymiar i rozstaw pikseli, a rozdzielczo\u015b\u0107 jest ich ilorazem.<\/strong> Kiedy zamawiaj\u0105cy zapisze wszystkie trzy warto\u015bci osobno, zwykle dwie z nich przecz\u0105 trzeciej i zgodnej oferty po prostu nie da si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107.<\/p> Rachunek jest jednym dzieleniem. Szeroko\u015b\u0107 ekranu w milimetrach podzielona przez rozstaw pikseli daje liczb\u0119 pikseli w poziomie. Ekran o szeroko\u015bci czterech metr\u00f3w, z\u0142o\u017cony z modu\u0142\u00f3w o rozstawie 1,3 mm, ma 3077 pikseli w poziomie i ani jednego wi\u0119cej. Je\u015bli w tym samym akapicie opisu stoi wymaganie rozdzielczo\u015bci minimum 3200 na 1800, to nie jest dodatkowy parametr, tylko cichy nakaz zej\u015bcia do rozstawu 1,25 mm. A to ju\u017c inna p\u00f3\u0142ka cenowa i zwykle inna seria produktowa.<\/p> R\u00f3\u017cnica w cenie mi\u0119dzy rozstawem 1,5 mm a 1,25 mm przy tej samej powierzchni potrafi si\u0119ga\u0107 kilkudziesi\u0119ciu procent, bo modu\u0142 o g\u0119stszej matrycy ma wi\u0119cej diod, wi\u0119cej sterownik\u00f3w i wy\u017cszy koszt naprawy. Zamawiaj\u0105cy, kt\u00f3ry dopisa\u0142 rozdzielczo\u015b\u0107 z przyzwyczajenia do monitor\u00f3w, zwykle nie mia\u0142 zamiaru podnosi\u0107 bud\u017cetu o tak\u0105 kwot\u0119.<\/p> Skutek proceduralny bywa gorszy ni\u017c sam koszt. Wykonawca, kt\u00f3ry policzy uczciwie, musi zada\u0107 pytanie do tre\u015bci specyfikacji i czeka\u0107 na odpowied\u017a. Wykonawca, kt\u00f3ry pytania nie zada, z\u0142o\u017cy ofert\u0119 niezgodn\u0105 albo drog\u0105. Komisja dostaje wtedy oferty liczone na r\u00f3\u017cnych za\u0142o\u017ceniach i nie ma czym ich por\u00f3wna\u0107.<\/p> Rozstaw, czyli odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy \u015brodkami s\u0105siednich diod, ma prost\u0105 funkcj\u0119: decyduje, z jakiej odleg\u0142o\u015bci obraz przestaje si\u0119 sypa\u0107 na punkty. W praktyce projektowej przyjmuje si\u0119, \u017ce komfortowa odleg\u0142o\u015b\u0107 ogl\u0105dania w metrach jest zbli\u017cona liczbowo do rozstawu w milimetrach, czyli modu\u0142 2,5 mm wygl\u0105da dobrze od oko\u0142o dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 metra, a 1,5 mm od p\u00f3\u0142tora metra. To przybli\u017cenie, ale wystarczaj\u0105ce, \u017ceby ustawi\u0107 wymaganie zamiast zgadywa\u0107.<\/p> Wynika z tego prosta zasada dla opisu przedmiotu zam\u00f3wienia. Zamiast wpisywa\u0107 rozdzielczo\u015b\u0107, lepiej poda\u0107 dwie rzeczy, kt\u00f3re zamawiaj\u0105cy zna najlepiej: wymiar ekranu wynikaj\u0105cy z architektury \u015bciany oraz odleg\u0142o\u015b\u0107 pierwszego rz\u0119du widz\u00f3w. Rozstaw i rozdzielczo\u015b\u0107 s\u0105 konsekwencj\u0105 tych dw\u00f3ch liczb, a nie odwrotnie.<\/p> Przy ekranie w holu, gdzie ludzie przechodz\u0105 w odleg\u0142o\u015bci dw\u00f3ch metr\u00f3w, rozstaw 1,8 mm ma sens. Przy ekranie w auli, na kt\u00f3ry patrzy si\u0119 z sze\u015bciu metr\u00f3w, ten sam rozstaw jest zwyczajnie przep\u0142acony i t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 lepiej wyda\u0107 na jasno\u015b\u0107 albo na zapas modu\u0142\u00f3w serwisowych.<\/p> Drugi parametr przepisywany w opisach bez zastanowienia to jasno\u015b\u0107. Ekran wewn\u0119trzny w sali konferencyjnej pracuje zwykle w zakresie od 600 do 1200 cd\/m2 i wy\u017csza warto\u015b\u0107 niczego nie poprawia, bo przy zas\u0142oni\u0119tych oknach i tak schodzi si\u0119 z jasno\u015bci\u0105 w d\u00f3\u0142, \u017ceby obraz nie m\u0119czy\u0142 oczu. Ekran w holu z przeszkleniem od po\u0142udnia potrzebuje ju\u017c 1500 cd\/m2 i wi\u0119cej.<\/p> Ekran zewn\u0119trzny to osobna kategoria. Tam 5000 cd\/m2 jest punktem wyj\u015bcia, a do tego dochodzi szczelno\u015b\u0107 obudowy i odporno\u015b\u0107 na warunki: klasa IP54 od ty\u0142u i IP65 od przodu to minimum, kt\u00f3re warto zapisa\u0107 wprost, razem z zakresem temperatur pracy. Je\u015bli tego w opisie nie ma, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy ofertami b\u0119dzie dotyczy\u0142a w\u0142a\u015bnie rzeczy, kt\u00f3rych nikt nie sprawdzi przy odbiorze, a kt\u00f3re zdecyduj\u0105 o tym, czy ekran przetrwa drugi sezon.<\/p> Do jasno\u015bci dok\u0142adamy jedno wymaganie, o kt\u00f3rym \u0142atwo zapomnie\u0107: automatyczna regulacja czujnikiem \u015bwiat\u0142a. Bez niej ekran zewn\u0119trzny \u015bwieci noc\u0105 tak samo jak w po\u0142udnie i staje si\u0119 uci\u0105\u017cliwy dla otoczenia, a ekran w holu wypala bud\u017cet na energi\u0119.<\/p> Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 od\u015bwie\u017cania nie ma \u017cadnego znaczenia dla oka i decyduj\u0105ce dla kamery. Instytucja, kt\u00f3ra transmituje sesje rady albo nagrywa konferencje, potrzebuje ekranu o od\u015bwie\u017caniu co najmniej 3840 Hz. Poni\u017cej tej warto\u015bci w kadrze pojawiaj\u0105 si\u0119 poziome pasy przewijaj\u0105ce si\u0119 przez obraz, zale\u017cnie od migawki kamery.<\/p> To jest dok\u0142adnie ten rodzaj wymagania, kt\u00f3ry kosztuje niewiele, je\u015bli zostanie zapisany w opisie, i bardzo du\u017co, je\u015bli zostanie pomini\u0119ty. Wymiana sterownik\u00f3w w zamontowanej \u015bcianie oznacza demonta\u017c ca\u0142o\u015bci. Przy okazji warto zapisa\u0107 g\u0142\u0119bi\u0119 przetwarzania koloru, minimum 14 bit\u00f3w na kana\u0142, bo to ona odpowiada za to, czy ciemne partie obrazu rozje\u017cd\u017caj\u0105 si\u0119 w plamy.<\/p>Arytmetyka, kt\u00f3ra rozstrzyga o p\u00f3\u0142ce cenowej<\/h2>
Rozstaw pikseli wynika z odleg\u0142o\u015bci widza<\/h2>
Jasno\u015b\u0107 zale\u017cy od tego, gdzie ekran wisi<\/h2>
Od\u015bwie\u017canie rozstrzyga, czy ekran mo\u017cna nagrywa\u0107<\/h2>